پارگی تاندون آشیل یک آسیب ورزشی شایع است که شیوع آن در افراد ورزشکار و پرتحرک بیشتر است. تاندون آشیل بزرگ‌ترین و قوی‌ترین تاندون بدن انسان است، اما با این وجود، مستعد آسیب است. پارگی در این تاندون بحرانی می تواند به طور قابل توجهی بر تحرک و فعالیت های روزانه فرد تأثیر بگذارد. تاندون آشیل ماهیچه های ساق پا (گاستروکنیوس و سولئوس) را به استخوان پاشنه پا (کالکانئوس) متصل می کند و نقش کلیدی در راه رفتن، دویدن و پریدن دارد. هر قدم یا فشار بر روی زمین تاندون آشیل را درگیر می کند. تاندون به دلیل استفاده مداوم از آن و نیروهایی که روی آن وارد می‌شود، مستعد آسیب‌های ناشی از استفاده بیش از حد است، به خصوص در جاهایی که به پاشنه پا یا در طول آن می‌رسد. فیزیوتراپی پس از پارگی تاندون آشیل از اهمیت زیادی برخوردار است و نقش مهمی در بازیابی قدرت و تحرک پای آسیب دیده دارد.

شایع ترین علائم پارگی تاندون آشیل :

• درد شدید ناگهانی در پشت مچ پا یا ساق پا.
• صدای کوبیدن یا ترکیدن در زمان آسیب.
• مشکل در راه رفتن . ایستادن روی نوک پا
• تورم و حساسیت در پشت ساق پا.

پزشک معمولاً برای تأیید پارگی تاندون آشیل معاینه فیزیکی انجام می دهد. آزمایش تامپسون، که در آن پزشک ساق پا را فشار می دهد تا ببیند آیا پا حرکت می کند یا خیر، اغلب استفاده می شود. اگر پا حرکت نکند، نشانه قوی پارگی است. تکنیک های تصویربرداری مانند MRI، اولتراسوند یا اشعه ایکس ممکن است برای تایید میزان آسیب مورد نیاز باشد.

علل پارگی تاندون آشیل

این آسیب اغلب زمانی اتفاق می افتد که تاندون تحت فشار بیش از حد باشد. عوامل متعددی می تواند منجر به این نوع آسیب شود:

استفاده بیش از حد و استرس فیزیکی: فشار مکرر بر روی تاندون آشیل، به ویژه در ورزش‌های با ضربه زیاد مانند دویدن، بسکتبال یا فوتبال، می‌تواند باعث پارگی‌های ریز شود که در نهایت ممکن است منجر به پارگی کامل شود.

دژنراسیون مرتبط با سن: با افزایش سن، تاندون ها خاصیت ارتجاعی و قدرت خود را از دست می دهند. این امر باعث می شود که افراد میانسال (معمولاً ۳۰ تا ۵۰ سال) بیشتر مستعد آسیب های تاندون شوند، به ویژه هنگامی که در ورزش بدون گرم کردن یا تهویه کافی شرکت می کنند.

ضربه یا آسیب ناگهانی: یک حرکت ناگهانی، مانند شتاب یا چرخش سریع، می تواند منجر به پارگی شود. بسیاری از مردم گزارش می دهند که صدای “پاپ” را می شنوند یا احساس می کنند که در هنگام شکستن تاندون از پشت ضربه خورده اند.

چه کسانی در معرض خطر پارگی تاندون آشیل هستند؟

ورزشکاران و افراد فعال بدنی اغلب از طریق حرکات مکرر یا شدید فشار زیادی بر روی تاندون های خود وارد می کنند.

افراد میانسال بیشتر در معرض آسیب های تاندون به دلیل ضعیف شدن بافت های مرتبط با افزایش سن هستند.

افراد مبتلا به بیماری‌های خاص مانند دیابت، آرتریت یا مصرف داروهایی مانند کورتیکواستروئیدها و آنتی‌بیوتیک‌ها (به ویژه فلوروکینولون‌ها) احتمال بیشتری برای آسیب‌های تاندون دارند.

اقدامات فوری پس از پارگی تاندون آشیل

اگر مشکوک به پارگی تاندون آشیل خود هستید، بسیار مهم است که از وارد کردن وزن بر روی پای آسیب دیده خودداری کنید. کمک های اولیه فوری با استفاده از R.I.C.E. روش (استراحت، یخ، فشرده سازی و ارتفاع) می تواند به کاهش تورم و درد کمک کند. جستجوی فوری مراقبت های پزشکی برای تشخیص و درمان مناسب ضروری است.

درمان های غیر جراحی و جراحی برای پارگی تاندون آشیل وجود دارد که عبارتند از :

درمان‌های غیرجراحی اغلب شامل بی‌حرکتی مچ پا با گچ یا چکمه برای چند هفته است. فیزیوتراپی در طول دوره بهبودی برای بازیابی قدرت و تحرک بسیار مهم است.

مداخله جراحی شامل اتصال تاندون پاره شده به هم است. در حالی که جراحی با خطراتی مانند عفونت همراه است، اما می تواند زمان بهبودی را کوتاه کند و خطر پارگی مجدد را کاهش دهد.

فرآیند توانبخشی و بهبودی

چه جراحی انتخاب شود یا نه، توانبخشی پس از پارگی تاندون آشیل ضروری است. فیزیوتراپی به بازیابی انعطاف پذیری و قدرت در تاندون کمک می کند و دامنه حرکتی را بهبود می بخشد. به تدریج، افراد می توانند به فعالیت های تحمل وزن بازگردند، اگرچه بهبودی کامل می تواند از شش ماه تا یک سال طول بکشد.

در حالی که اکثر افراد به خوبی بهبود می یابند، ممکن است عوارض ایجاد شود:

• خطرات جراحی شامل عفونت، آسیب عصبی یا بهبود ضعیف زخم است.
• مشکلات حرکتی مانند سفتی یا کاهش دامنه حرکتی ممکن است برای ماه ها باقی بماند.
• پارگی مجدد امکان پذیر است، به خصوص اگر زمان کافی برای بهبودی تاندون داده نشود.

سوالات متداول

۱٫ آیا پارگی تاندون آشیل بدون جراحی بهبود می یابد؟
بله، درمان‌های غیرجراحی می‌توانند تاندون را بهبود بخشند، اما روند بهبودی اغلب طولانی‌تر است و ممکن است خطر پارگی مجدد کمی بیشتر باشد.

۲٫ بهبودی کامل از پارگی تاندون آشیل چقدر طول می کشد؟
بهبودی کامل بسته به شدت آسیب و روش درمانی مورد استفاده می تواند از شش ماه تا یک سال طول بکشد.

۳٫ احتمال پارگی مجدد تاندون آشیل چقدر است؟
در حالی که پارگی‌های مجدد نادر است، اما ممکن است اتفاق بیفتد، به خصوص اگر زمان کافی برای بهبودی تاندون داده نشود.